مشخصات پژوهش

عنوان	بررسی محلول پاشی ملاتونین و اسید جیبرلیک بر رشد و ویژگی های اکوفیزیولوژیک گیاه گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) در شرایط قطع آبیاری در مراحل مختلف رشد و درجه حرارت های انتهای فصل
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	تنش خشکی، شاخص اسپد، درصد روغن، کاروتنوئیدها، پرولین، شاخص برداشت
چکیده	تنش خشکی یکی از مهم ترین عوامل محدودکننده رشد، نمو و عملکرد گیاهان زراعی در مناطق خشک و نیمه خشک به شمار می رود. به کارگیری تنظیم کننده های رشد گیاهی می تواند به عنوان راهکاری مؤثر در کاهش اثرات منفی این تنش مورد توجه قرار گیرد. به منظور بررسی اثر قطع آبیاری در مراحل مختلف رشد و محلول پاشی ملاتونین و اسید جیبرلیک بر رشد و عملکرد گیاه گلرنگ، آزمایشی بصورت اسپیلت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1404-1403 در شهرستان عنبرآباد اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل قطع آبیاری در مراحل مختلف رشد شامل آبیاری کامل، رشد رویشی، رشد زایشی و رشد رویشی + زایشی در کرت های اصلی و ﻣﺤﻠﻮلﭘﺎﺷﻲ ملاتونین در دو سطح صفر و 1/0 میلی مولار و محلول پاشی اسید جیبرلیک در دو سطح صفر و 80 پی پی ام بصورت فاکتوریل در کرت های فرعی بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات اصلی و متقابل تیمارهای قطع آبیاری، ملاتونین و اسید جیبرلیک بر ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی، قطر ساقه اصلی، تعداد طبق در بوته، وزن طبق در بوته، تعداد دانه در طبق، وزن هزاردانه، عملکرد گل، عملکرد دانه، عملکرد زیست توده، شاخص برداشت دانه، درصد روغن دانه، شاخص اسپد، رنگیزه های کلروفیل،کاروتنوئیدها و پرولین معنی دار بود. قطع آبیاری در مرحله رویشی+زایشی، موجب کاهش معنی دار مقدار کلروفیل، شاخص برداشت دانه، عملکرد زیست توده، عملکرد دانه و عملکرد روغن دانه نسبت به تیمار شاهد آبیاری شد. در مقابل، محلول پاشی ملاتونین و اسید جیبرلیک توانست بخشی از اثرات منفی تنش خشکی را جبران کند، به طوری که بیشترین مقدار کلروفیل، کاروتنوئید، وزن دانه در بوته، تعداد طبق در بوته، عملکرد دانه و عملکرد روغن در تیمارهای محلول پاشی ملاتونین 1/0 میلی مولار و اسید جیبرلیک 80 پی پی ام مشاهده شد. همچنین کاربرد این تنظیم کننده ها موجب بهبود شاخص های فیزیولوژیک از قبیل افزایش شاخص اسپد و مقدار پرولین برگ گردید. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده همزمان از ملاتونین و اسید جیبرلیک می تواند به عنوان راهکاری مؤثر برای افزایش تحمل گیاه گلرنگ به تنش خشکی و بهبود رشد و عملکرد آن در شرایط کم آبی توصیه شود.
پژوهشگران	حمدالله رئیسی نژاد (دانشجو)، بهاره پارسامطلق (استاد راهنما)، مهدی احمدیوسفی (استاد مشاور)