|
عنوان
|
مناسبات سیاسی و تجاری زندیان با دولت های خارجی در عصر کریم خان زند
|
|
نوع پژوهش
|
پایان نامه
|
|
کلیدواژهها
|
کریم خان، زندیان، انگلیس، هلند، تجارت
|
|
چکیده
|
کریم خان زند در ابتدای زمامداری خود درگیر منازعات فراوان با رقبای بختیاری، قاجار و افغان بود. بعد از نبردهای بسیاری که درگرفت، رقبای زندیان، مقهور شدند و حکومت زندیه تحت زمامداری کریم خان آغاز شد. شرایط چند دهه پیش از زمامداری کریم خان، دولت های اروپایی را در موقعیتی قرار داده بود که سر سواحل جنوبی و شمالی خلیج فارس نفوذ بسیاری به دست آورده بودند. بنادر تجاری ایران، بندرعباس، بندر لنگه و بوشهر، و جزایر بزرگ خلیج فارس از جمله هرمز، قشم، خارک، نیز بندر بصره در غرب خلیج فارس، مسقط در مدخل خلیج فارس، تحت نفوذ سیاسی و تجاری هلند و انگلستان بودند. در همان حال، شیوخ و سران قبایل عرب با نزدیکی با دولت های اروپایی به گسترش نفوذ خود در مناطق ساحلی و جنوبی ایران پرداخته بودند. بنابراین حکومت زندیه، برای تنظیم مناسبات سیاسی و اقتصادی با اروپاییان، با مشکلات عدیده سیاسی و نظامی مواجه بود. چگونگی برقراری روابط سیاسی و اقتصادی با اروپائیان و نیز درنظر گرفتن مناسبات حکومت مرکزی ایران با سران و شیوخ قبایل عرب، بخصوص روابطی که شیوخ و قبایل جنوبی ایرانی و عرب با دولت های اروپایی درانداخته بودند، وضعیت بغرنج سیاسی و نظامی به وجود آورده بود که شرایط را برای تدوین سیاست مناسبی در چهارچوب منافع سیاسی و اقتصادی ایران بسیار مشکل کرده بود. کریم خان زند در ابتدا اوضاع داخلی ایران را سر و سامان داد و به موازات آن سعی در تنظیم مناسبات سیاسی و اقتصادی با اروپاییان و احیای نفوذ ایران در مناطق جنوبی کرد. نگارنده در پژوهش در دست اقدام در پی آن است که تلاش های وکیل الرعایایِ زند را در این زمینه بکاود و مشکلات داخلی و خارجی را که در این راه بر سر راه کریم خان وجود داشت، آشکار سازد.
|
|
پژوهشگران
|
نجمه بادنوا (دانشجو)، رضا صحت منش (استاد راهنما)، مصطفی نامداری منفرد (استاد مشاور)
|