|
عنوان
|
َپیوند حکومت شاه سلطان حسین با حکام مراکز کرسی نشین کشور (1105-1135 ق)
|
|
نوع پژوهش
|
مقاله چاپ شده
|
|
کلیدواژهها
|
حکومت صفویه، شاه سلطان حسین، حاکم ایالتی، مقامات ایالتی
|
|
چکیده
|
حکومت متمرکز صفویه سبب اعمال اقتدار استدبدادی فرمانروایان از طریق نظام دیوانسالاری می شد. در اواخر حکومت صفویه بویژه در دوره سلطنت شاه سلطان حسین با کاهش اقتدار فرمانروا و صاحب منصبان دیوانی، درباری متشکل از جناح های نظامیان، دیوانیان، خواجگان و ندیمان قدرت حکومتی را در اختیار گرفتند. دربار شاه سلطان حسین، اقتدار دیوانی، نظامی و عمرانی فراوانی بر پایتخت و سایر شهرهای کرسی نشین اعمال می کرد که به تدریج با ضعف روزافزون حکومت مرکزی، کاهش چشمگیری یافت. از مهم ترین عوامل کاهش نظارت موثر حکومت صفویه بر مراکز ایالتی کشور رقابت درباریان در قالب جناح بندی مختلف و کارشکنی آنان علیه یکدیگر بود که مانع مهمی در پیشبرد امور دیوانی و نظامی پایتخت و مراکز کرسی نشین می شد. ازاین رو، در پژوهش کنونی باتوجه به جهت گیری منابع تاریخی، به این سؤال پاسخ داده می شود که دربار شاه سلطان حسین چه پیوندی با شهرهای کرسی نشین داشت؟ به منظور پاسخ گویی، پژوهش کنونی با استفاده از روش تحقیق تاریخی و طبقه بندی روابط دیوانی، نظامی و عمرانی حکومت شاه سلطان حسین به تحلیل و تفسیر این ویژگی ها و تأثیرات آن بر شهرهای کرسی نشین دوره موردنظر می پردازد. باتوجه به فقدان پژوهش منسجمی پیرامون پیوند حکومت شاه سلطان حسین با شهرهای مذکور، یافته های پژوهش نشان می دهد که در اواخر حکومت صفوی، از یک سو نظارت شدید دربار مرکزی مانع خودمختاری شهرهای کرسی نشین و از سوی دیگر پیوندهای خویشاوندی درباریان با مقامات ایالتی و توطئه های دیوانی مانع تظلم خواهی و برقراری روابط سازنده ایالات با حکومت مرکزی شد. روندی که در بلندمدت از عوامل مهم ضعف و فروپاشی حکومت صفویه قلمداد می شود.
|
|
پژوهشگران
|
مهدی دهقانی (نفر اول)، رضا معینی رودبالی (نفر دوم)
|