سمیه نقوی

جمعیت جهان روبه رشد بوده و تقاضای جهانی برای غذا در حال افزایش است، لذا افزایش عرضه مواد غذایی اهمیت بالایی دارد. این افزایش در بخش کشاورزی و صادرات محصولات مختلف با استفاده بیشتر از نهاده های کشاورزی همراه بوده و افزایش مصرف نهاده ها به خصوص نهاده های شیمیایی منجر به آلودگی زیست محیطی خواهد شد. با توجه به این که محیط زیست یکی از مؤلفه های اصلی در سیاست های کلان جهانی بوده و بسیاری از مؤلفه های دیگر را تحت تأثیر قرار داده؛ مهم ترین عامل و پیش نیاز بسیاری از فعالیت ها در سطح کلان، سازگاری با محیط زیست است. در پژوهش حاضر به منظور کمی سازی اثرات زیست محیطی تولید خرما با استفاده از روش ارزیابی چرخه حیات، از داده ها و اطلاعات موجود در جهاد کشاورزی استان های عمده تولید کننده خرما برای سال های 1391 تا سال 1400 استفاده شد. این آمار وارد نرم افزار سیماپرو شده و برای هر سال میزان آلایندگی نهاده ها مشخص شد. پس از آن با استفاده از شاخص جداسازی تاپیو، جداسازی آلودگی از رشد صادرات محاسبه شد. نتایج نشان داد، در سال های 93-1392 و 97-1396 جداسازی قوی منفی در شش سال جداسازی ضعیف برای صادرات خرما رخ داده و در سه سال جداسازی ضعیف منفی اتفاق افتاده است. می توان گفت، مصرف کودها در تولید خرما، بالاترین آلودگی را تولید می کند. لذا با استفاده از کودهای ارگانیک و مصرف کردن کمتر کودهای شیمیایی می توان آلودگی ناشی از در تولید این را محصول کاهش داد.