کرامت نژاد افضلی

خور تنگ در سواحل مکران طی یک قرن گذشته دستخوش تغییرات ژئومورفولوژیکی چشمگیری شده است که بررسی آن می تواند درک عمیق تری از پویایی ساحلی و مدیریت پایدار منابع فراهم کند. در این پژوهش، با استفاده از نقشه های تاریخی سال های 1924 و 1969 و تصاویر ماهواره ای سال 2025، روند تغییرات خط ساحلی، مهاجرت دلتا و تشکیل تومبولو مورد مطالعه قرار گرفت. داده ها پس از هم مرجع سازی در محیط QGIS و تحلیل با افزونه DSAS نشان دادند که طول خط ساحلی از 11.8 کیلومتر در سال 1924 به 14.6 کیلومتر در سال 2025 افزایش یافته و مساحت تغییر یافته از 1.5 به 5.9 کیلومتر مربع رسیده است. نتایج بیانگر سه مرحله تحول هستند: دوره نخست با فرسایش و پس روی ساحل، دوره دوم با رسوب گذاری فعال و پیشروی دلتا، و دوره سوم با تثبیت نسبی ساحل به دلیل تشکیل تومبولو. این تغییرات نشان می دهد که فرآیندهای طبیعی و انسانی به طور همزمان در تحول خط ساحلی نقش داشته اند. یافته های پژوهش تأکید می کند که مدیریت ساحلی در خور تنگ باید بر پایه پایش بلندمدت، حفاظت از دلتاها و کنترل فعالیت های انسانی صورت گیرد تا مخاطرات فرسایش کاهش یافته و توسعه پایدار منطقه تضمین شود.