فاطمه آمیغی

در سال های اخیر، افزایش آلودگی های زیست محیطی و محدودیت منابع آب سالم، ضرورت توسعه فناوری های نوین و کارآمد در حوزه تصفیه و پاکسازی محیط زیست را دوچندان کرده است. در این میان، جذب سطحی به عنوان یکی از پرکاربردترین و مؤثرترین روش های تصفیه پیشرفته فاضلاب شناخته می شود که استفاده از مواد طبیعی، تجدیدپذیر و دوستدار محیط زیست، آن را از نظر فنی و اقتصادی به گزینه ای مطلوب تبدیل کرده است. کیتوزان به عنوان یک زیست ماده طبیعی، زیست تخریب پذیر و کارآمد، به دلیل وجود گروه های عاملی فعال هیدروکسیل و آمین، ظرفیت بالایی در جذب و حذف آلاینده ها دارد و از انعطاف پذیری مناسبی برای اصلاح ساختاری و افزایش گزینش پذیری برخوردار است. با توسعه فناوری نانو، نانوذرات کیتوزان به دلیل سطح ویژه بالا، ویژگی های سطحی منحصربه فرد و قابلیت اصلاح پذیری، توجه گسترده ای را به خود جلب کرده اند. این نانوذرات عملکرد قابل توجهی در حذف انواع آلاینده ها از جمله فلزات سنگین، رنگ ها، ترکیبات آلی سمی و میکروارگانیسم ها از محیط های آبی نشان می دهند. در این مقاله، ضمن مروری انتقادی بر پژوهش های اخیر، روش های مختلف سنتز، اصلاح سطحی و بهینه سازی عملکرد نانوذرات کیتوزان بررسی شده و تأثیر شرایط عملیاتی نظیر pH، دما و زمان تماس بر کارایی جذب مورد تحلیل قرار گرفته است. همچنین، کاربرد نانوذرات کیتوزان در سیستم های پیشرفته مورد توجه قرار گرفته است.