06 تیر 1401
محمد نادريان فر

محمد نادریان فر

مرتبه علمی: استادیار
نشانی: دانشگاه جیرفت
تحصیلات: دکترای تخصصی / دکتری آبیاری و زهکشی
تلفن: 03443347066
دانشکده: دانشکده کشاورزی

مشخصات پژوهش

عنوان
اثر تنش خشکی بر عملکرد کمی و کیفی برخی ارقام کلزا (Brassica napus L.) در منطقه جیرفت
نوع پژوهش پایان نامه
کلیدواژه‌ها
پرولین، درصد پروتئین، درصد روغن وکارایی مصرف آب
پژوهشگران محمود تقی زاده، مهدیه امیری نژاد، امان الله سلیمانی، محمد نادریان فر

چکیده

به منظور بررسی اثر تنش خشکی بر عملکرد کمی و کیفی برخی ارقام کلزا، آزمایشی به صورت کرت های خردشده برپایه طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه جیرفت، در سال زراعی 97-1396 اجرا شد. عامل اصلی شامل کاهش دور آبیاری در چهار سطح 20، 40 و 60 درصد ظرفیت زراعی (FC) (به ترتیب: تنش شدید، متوسط و ضعیف) و آبیاری کامل (بدون تنش یا شاهد) و عامل فرعی شامل چهار رقم کلزا، هایولا50، آگامکس، دلگان و تراپر بودند. نتایج نشان داد که تنش خشکی بر تمامی صفات مورد مطالعه به جز کلروفیل، کاروتنوئید و مقدار سبزینگی برگ اثر معنی داری داشت. ارقام مورد بررسی نیز از نظر صفات ذکر شده با یکدیگر اختلاف معنی داری نشان دادند. اثر متقابل رقم×تنش در صفات (ارتفاع شاخه فرعی، وزن دانه در غلاف، وزن دانه در بوته، قطر دانه، عملکرد، درصد پروتئین دانه، عملکرد پروتئین دانه و عملکرد روغن دانه) در سطح یک درصد و صفات (قطر ساقه اصلی و سبزینگی برگ) در سطح پنج درصد معنی دار و در دیگر صفات مورد بررسی معنی دار نشد. تنش های شدید، متوسط و ضعیف به ترتیب موجب 82/62 ، 43/48 و 16/29 درصد کاهش عملکرد دانه در ارقام مختلف نسبت به شاهد (آبیاری کامل) شدند. رقم آگامکس بیشترین عملکرد دانه را هم در شرایط آبیاری کامل (58/1205 کیلوگرم در هکتار) و هم در شرایط تنش های مختلف نسبت به سایر ارقام مورد آزمایش نشان داد. بیشترین وزن هزاردانه (21/3 گرم) مربوط به رقم دلگان بود که با سایر ارقام نیز اختلاف معنی دار داشت. همچنین بیشترین شاخص برداشت مربوط به رقم آگامکس (78/15 درصد) در شرایط بدون تنش بود که با سایر ارقام اختلاف معنی دار داشت. بیشترین مقدار کارایی مصرف آب مربوط به رقم آگامکس (113/0) در شرایط بدون تنش خشکی بود که با دیگر ارقام اختلاف معنی دار داشت. بیشترین مقدار کلروفیلa (42/11 میلی گرم بر گرم) در شرایط تنش ضعیف، بیشترین مقدار کلروفیلb (46/4 میلی گرم بر گرم) در شرایط تنش متوسط و بیشترین مقدار کلروفیل کل (89/15 میلی گرم بر گرم) در شرایط تنش ضعیف در رقم هایولا50 مشاهده شد. بیشترین مقدار کاروتنوئید (34/3 میلی گرم بر گرم) در شرایط تنش متوسط و بیشترین مقدار سبزینگی برگ (72/55) در شرایط تنش شدید مربوط به همین رقم بود. بیشترین مقدار آب نسبی برگ (16/80 درصد) در شرایط بدون تنش و بیشترین مقدار قند محلول کل (726/0 میلی گرم بر گر