مصطفی نامداری منفرد

از روزگاران کهن جهان غرب به دلیل ضعفی که به لحاظ سیاسی- نظامی در برابر شرق احساس می کرد، انتظار آمدن منجی و غلبه وی بر شرق را به عنوان یک چشم انداز برای خود متصور می شد. این اندیشه پس از ظهور اسلام و تصرف بیت المقدس به صورت رویای ظهور منجی جهت آزادسازی اورشلیم نمودار شد. بنابراین در مقاطع و ازمنه های مختلف تاریخی این انتظار همچنان به حیات خود ادامه داد. شکست آرمان ها به ویژه کشته شدن کیتو بوقا در جنگ عین الجالوت در بیست و پنجم رمضان 658ق/ سوم سپتامبر1260م در قدم نخست کافی بود تا جوامع اروپایی را مأیوس نماید، به هرحال هرچند اندیشه ظهور حاکمی مسیحی کمرنگ گردید ولی بکلی از بین نرفت. در سال 804ق/1402م با پیروزی تیمور گورکانی بر دولت عثمانی این تفکر بار دیگر جان گرفت، پادشاه اسپانیا، کلاویخو را برای دریافت حقیقت به سرزمین های شرقی روانه کرد و پس از آن نیز این اندیشه در تفکرات مسیحیان باقی ماند تا اینکه کشیشی از فرقه ژوزوئیت در دوره صفویه در دیدار با پاپ کلمان هشتم را از تمایل حاکم شرق(شاه عباس اول) و اقدام علیه عثمانی آگاه کرد و وی را به ارسال سفرایی به نزد شاه ایران جهت گرویدن به مسیحیت ترغیب نمود. به هرحال این اندیشه هرچند به صورت کمرنگ تر تا عصر نادرشاه نیز ادامه یافت. این پژوهش به دنبال بررسی چگونگی پیدایش و تحول و رشد اندیشه منجی خواهانه غرب تا افول و رنگ باختن آن در بین سرزمین های اروپایی می پردازد.