25 اردیبهشت 1405

مصطفی نامداری منفرد

مرتبه علمی: استادیار
نشانی: دانشگاه جیرفت
تحصیلات: دکترای تخصصی / تاریخ ایران دوره اسلامی
تلفن:
دانشکده: دانشکده ادبیات و علوم انسانی

مشخصات پژوهش

عنوان
نابسامانی اقتصادی دولت صفوی؛ انتصاب خواجه امیر بیگ مهردار به وزارت خراسان در عهد شاه تهماسب اول
نوع پژوهش مقاله ارائه شده
کلیدواژه‌ها
صفویه، وزارت، خواجه امیر بیگ، امیران تکلو، معصوم بیگ، زوال اقتصادی
پژوهشگران مصطفی نامداری منفرد

چکیده

خواجه امیربیگ در عهد شاه تهماسب اول در دربارصفوی ، مناصب متعددی یافت. وی در اوایل، دو سال در بغداد وزیر غازیخان تکلّو مهردار بود ، و سپس از 41 - 937ق/ -35 1531م ، آنگاه که غازیخان در مقام له له بهرام میرزا به حکمرانى هرات منصوب شد ، او را در این ایالت همراهی کرد. خواجه امیربیگ پس از آنکه طایفة تکلو در سال 937ق/ 1531م به فرمان شاه صفوی قتل عام شدند ، همچنان وزارت امیر این طایفة را بر عهده داشت. به هر حال ، پس از فرار غازیخان به قلمرو عثمانی به سال 941ق ، خواجه امیر بیگ مدتى تولیت آستان مقدس امام هشتم شیعیان را برعهده گرفت. در سال 951ق/ 1546م طی فرمانی مقام وزارت خراسان را از شاه تهماسب دریافت نمود. اما به سال 957ق/ 1550م ، با کناره گیری قاضی جهان قزوینی از وزارت دیوان اعلی ، و انتصاب معصوم بیگ صفوی به منصب دیوان بیگی ، خواجه امیر بیگ پس از وزارت خراسان با میرزا بیگ سابقی ابهری در وزارت دیوان اعلی شریک شد. سرانجام وی با دسیسة امیران و دیوانیان عزل و تا پایان عمر در قلعة الموت زندانی گردید. پژوهش حاضر تالش دارد برآمدن و چگونگی برافتادن عنصری دست نشانده در رقابت میا ن مقامات دیوانساالر و عناصر قبیله ای را بر مبنای زوال اقتصادی خراسان در دورۀ مورد بحث تبیین نماید.