مصطفی نامداری منفرد

دورق ایستاری نظامی- تجاری در عصر صفوی بود که نواحی جنوبی ایران(هرموز و دیگر بنادر) را از طریق مسیر زمینی به بصره و بغداد یا حجاز متصل می کرد. از دورۀ فرمانروایی تیموریان و ترکمانان نواحی خوزستان از سوی حکمرانان ایالت فارس اداره می شد. این روش حکمرانی تا پایان دورۀ شاه عباس اول و اوایل روزگار شاه صفی ادامه یافت. با از میان برداشته شدن امام قلی خان در سال1042ق/1633م، به تدریج نواحی متعددی از اداره فرمانروایی فارس جدا شد و امارت آن به امیرانی دیکر محول گشت که از سوی حکومت مرکزی منصوب می شدند و حاکم کوهگیلویه بر آن نظارت می نمود. استقرار سپاه صفوی در این ناحیه علاوه بر تأمین امنیت نواحی خوزستان، خلیج فارس و حتی بصره از اهمیت بسزایی برخودار بود، اما تأثیر برافتادن خاندان امام قلی خان در بلندمدت منجر به زوال اقتدار و به چالش کشیده شدن فرمانروایی صفوی توسط مشعشعیان، آل افراسیاب و نیروهای عشیرۀ منتفق در بصره شد و در نهایت به قدرت گیری بنوکعب در خوزستان انجامید، به هرحال هرچند دولت صفوی تلاش کرد با تقویت نیروهای طایفه افشار و گرجی ها در منطقه از نفوذ قبایل عرب بکاهد، اما از پس چنین مهمی برنیامد.