مجتبی خوارزمی

لاکها یکی از عناصر یافته شده در برخی محوطههای دوره شهرنشینی در ایران و میانرودان هستند، این پلاکها به دو شکل سنگی و گلی یافت شدهاند، در ایران این پلاکها برای نخستین بار در شوش پیدا شد. کاوشهایی که در شوش توسط ژاک دو مورگان در سال 1897 آغاز شد در میان اکتشافات فراوان، هشت پلاک سوراخدار کشف شد که سه تای آنها ًکامل یا تقریبا سالم بودند، و بقیه تکه تکه بودند. در محوطههای میانرودان نیز از دورههای آغاز سلسلههای I تا III، سومر و اکد نیز این پلاکها در بافتهای متفاوتی به دست آمدهاند که نشان از اهمیت و ارزش آنها در جامعه آن زمان دارد. در کاوشهای لمبرگ کارلووسکی در تپه یحیی به عنوان یک محوطه مهم شهرنشینی در فلات ایران نیز چندین پلاک سنگی از جنس کلریت در کنار سایر اشیای کلریتی دیگر به دست آمد. همچنین در یافتههای حوزه هلیل رود هم از این پلاکها پیدا شده است. این پلاکها دارای مضامین متفاوتی هستند. مهمترین پرسشهای این پژوهش عبارتند از: 1- الگوهای مشترک پلاکهای سنگی تپه یحیی با سایر محوطهها چه بوده است؟ 2- با توجه به فواصل دور آیا میتوان با توجه به بافت باستان شناختی پلاکهای پیدا شده کارکرد مشترکی برای این پلاکهای سنگی در این دوره قایل شد؟ شناخت مفاهیم نقشمایهای و تزیینی این پلاکها و نیز بستری که این اشیاء به دست آمدهاند و همچنین چشماندازی از برهمکنشها و تأثیر و تأثرات تپه یحیی با سایر محوطهها در ایران و میانرودان، برخی از هدفهای این پژوهش هستند