اسرا سالاری

ویروس ­اس ­سیب­زمینی از عوامل خسارت­زا و محدود کننده کشت این گیاه در استان مازندران در شمال ایران است. این ویروس متعلق به جنس کارلاویروس با پیکره چند وجهی و ژنوم RNA تک رشته ای و دامنه میزبانی نسبتا محدود است. این ویروس معمولا دارای اثر افزایشی و همراه با سایر ویروس­ های سیب زمینی در گیاه حضور دارد. نظر به مشاهده نشانه ­های شیوع و خسارت این ویروس در مزرعه­ های سیب­ زمینی استان مازندران این پژوهش برای شناسایی مولکولی و تعیین مناطق انتشار ویروس، در این استان اجرا گردید. تعداد 94 نمونه گیاهی از مزرعه های سیب­زمینی سه منطقه سوادکوه، گلوگاه و پرکوه در استان مازندران، طی سالهای 1402-1403 جمع آوری گردیدند. RNA کل ویروس از نمونه ­های دارای نشانه­ های شدید بیماری استخراج گردید و به روش RT-PCR ، ناحیه ژنی پوشش پروتئینی ویروس تکثیر گردید و باندی به اندازه 1118 جفت باز تشخیص داده شد. یک نمونه مثبت از هر منطقه انتخاب و برای تعیین توالی به شرکت ماکرو ژن کره ارسال گردیدند. پس از تعیین توالی ها میزان تشابه آن ها با توالی این ناحیه ژنی سایر جدایه­های این ویروس با استفاده از نرم­ افزارهای تبارشناسی تعیین گردید. نتایج نشان داد که جدایه ­های ایرانی این ویروس در دو گروه قرار دارند، گروه یک شامل جدایه ­های ایران، سوریه، کره­ جنوبی، چین، آلمان و در گروه دو تنها دو جدایه ایرانی قرار گرفتند. شناسایی مولکولی جدایه ­های این ویروس در این استان، مناطق انتشار آن ها و شباهت ژنتیکی آنها با جدایه ­های سایر کشورها برای نخستین بار گزارش می­ شود.