محمدجواد جهانشاهی

خشکیدگی خوشه خرما از مهمترین اختالالت فیزیولوژیک در نخلستانهای جنوب استان کرمان به شمار میرود که عالوهبر کاهش کیفیت میوه، خسارت اقتصادی قابل توجهی به باغداران وارد کرده است. پژوهشهای اخیر نشان دادهاند پوششدهی دم خوشه خرما با نانو مواد میتواند نقش موثری در کاهش این عارضه داشته باشد. از اینرو این پژوهش در سال 1402 روی نخلهای 10 ساله رقم مضافتی با هدف بررسی اثر پوششدهی دم خوشه خرما با استفاده از ژل آلوئهورا و ژل آلوئهورا غنی شده با نانو ذره اکسید روی با غلظتهای 100 و 200 میلیگرم در لیتر در 24 خرما در شش تکرار انجام شد. نتایج نشان داد پوششدهی دم خوشه خرما با ژل آلوئهورا و ژل آلوئهورا غنی شده با نانو ذره اکسید روی در غلظتهای 100 و 200 میلیگرم در لیتر، اثرات قابل توجهی بر کاهش خشکیدگی خوشه خرما داشتند بطور خاص این پوششدهی دم خوشه بهترتیب منجر به کاهش ،36 83 و 86 درصدی خشکیدگی خوشه و افزایش ،4/37 5/07 و 6/98 برابری عملکرد در هر خوشه شدند. درحالیکه پوششدهی دم خوشه با تیمارهای مذکور تأثیری بر صفات پومولوژیکی مانند وزن، طول، قطر میوه و هسته، وزن گوشت میوه و نسبت وزن گوشت به هسته و همچنین برخی صفات کیفی میوه مانند pH، اسیدیته قابل تیتراسیون، کل مواد جامد محلول، ویتامین ث، آنتوسیانین، فنل و فالونوئید نداشتند. این یافتهها نشان میدهد پوششدهی دم خوشه خرما میتوانند بعنوان راهکاری موثر در کاهش خسارت ناشی از خشکیدگی و افزایش تولید محصول، مورد استفاده قرار گیرند. در مجموع بکارگیری ژل آلوئهورا غنی شده با نانو ذره اکسید روی در غلظتهای مناسب میتواند به بهبود ویژگیهای کمی و کیفی خرما کمک کند. بطور کلی استفاده از این ترکیب بعنوان یک روش نوین، ایمن و سازگار با محیط زیست برای مدیریت فیزیولوژیک خرما توصیه شود.