محسن شرافتمندراد

پراکنش گونههای گیاهی در اکوسیستمهای مرتعی تحت تاثیر عوامل اکولوژیکی قرار دارد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی برخی ویژگیهای رویشگاهی Zygophyllum eurypterum در شهرستان سروستان، استان فارس است. به این منظور، پس از تعیین محدوده رویشگاه، سه ترانسکت مستقر و در راستای هر ترانسکت 10 پلات 2 × 2 متر مربعی برداشت شد. در هر پلات، ویژگیهای تعداد پایه، تاج پوشش و ارتفاع بوته گیاه قیچ و همچنین 15 نمونه خاک از عمق ریشهدوانی گیاه، جهت تعیین ویژگیهای خاک برداشت شد. پارامترهای خاک شامل درصد کربن آلی، قابلیت هدایت الکتریکی، اسیدیته، آهک، گچ، سولفات، کلسیم و منیزیم برداشت شد. دادههای بهدستآمده از نمونههای خاک و پوشش گیاهی با استفاده از نرمافزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند. برای بررسی همبستگی بین متغیرهای خاکی و خصوصیات گیاهی از آزمونهای آماری مانند ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. همچنین، جهت تعیین تأثیر پارامترهای خاکی بر پراکنش گیاه، مدلهای رگرسیونی بهکار گرفته شد . نتایج نشان داد میانگین فاکتورهای درصد پوشش 33 / 19 درصد، قطر اول تاج پوشش 43 / 1 متر، قطر دوم تاج پوشش 46 / 1 متر و ارتفاع گیاه قیچ 88 / 0 متر میباشد. گیاه قیچ در خاکهای متمایل به اسیدی ) 30 / 7 - 10 / 7 ( و با هدایت الکتریکی 7 / 2 دسیزیمنس بر متر پراکنش دارد. همچنین، میانگین درصد ماده آلی 23 / 1، غلظت کلر و سولفات به ترتیب 19 / 3 و 89 / 45 م یباشد. میانگین ظرفیت تبادل کاتیونی 77 / 10 میباشد. در مجموع، تحقیق حاضر نشان میدهد که گونه Z. eurypterum دارای سازگاری نسبی با شرایط خاکی خاص منطقه سروستان است و میتواند بهعنوان گون های مقاوم در طر حهای اصلاح، احیا و مدیریت پایدار مراتع مناطق خشک و نیمهخشک مدنظر قرار گیرد. با این حال، پیشنهاد میشود در مطالعات آتی، سایر متغیرهای محیطی نیز مورد ارزیابی قرار گیرند تا درک جامعتری از نیازهای اکولوژیکی این گونه فراهم شود