محمد فاریابی

برآورد تغذیه آب زیرزمینی یکی از چالش های مهم در مدیریت منابع آب زیرزمینی است. در سال های اخیر روش های متعددی برای برآورد میزان تغذیه آبخوان ها توسعه یافته اند. یکی از ساده ترین و کاربردی ترین این روش ها، بررسی نوسانات سطح آب زیرزمینی است. در این پژوهش، میزان تغذیه آبخوان دشت جیرفت با استفاده از مطالعه نوسانات سطح آب زیرزمینی در چاه های مشاهده ای در یک دوره 24 ساله (1401-1378) برآورد شده و عوامل موثر بر تغییرات مکانی و زمانی آن بررسی شده است. با توجه نتایج این تحقیق، حداقل، متوسط و حداکثر تغدیه آبخوان دشت جیرفت در این دوره 24 ساله به ترتیب برابر با 97/0، 18/51 و 58/186 میلی متر در سال است. کمترین میزان تغذیه در بخش جنوبی آبخوان و بیشترین میزان تغذیه در حاشیه شمال شرقی آن رخ داده است. عواملی مانند ویژگی های ژئومرفولوژیکی سطحی، بافت خاک و جنس رسوبات بخش غیراشباع آبخوان توزیع فضایی تغذیه آبخوان را تحت تاثیر قرار داده اند. خشکسالی هیدرولوژیکی نسبت به خشکسالی هواشناسی تاثیر بیشتری بر میزان تغذیه آبخوان داشته است. افزایش پمپاژ از آبخوان و افزایش سطح زیرکشت محصولات کشاورزی نیز باعث افزایش تغذیه آبخوان شده است، اما این افزایش تغذیه نتوانسته افت حاصل از پمپاژ چاه های بهره برداری را جبران کند و روند نزولی تراز سطح آب در آبخوان همچنان ادامه دارد.