اعظم سیدی

به منظور بررسی اثر محلول پاشی ملاتونین بر شاخص کلروفیل برگ و برخی صفات فیزیولوژیک کنجد تحت شرایط رطوبتی، پژوهشی به صورت اسپیلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار، در منطقه رودبار جیرفت سال زراعی 1401-1402 انجام شد. تنش خشکی در چهار سطح (شاهد به صورت آبیاری کامل، قطع آبیاری در مرحله رشد رویشی، گلدهی و رشد رویشی +گلدهی) به عنوان کرت های اصلی و محلول پاشی گیاهان با ملاتونین در سه سطح صفر، 0/5 و یک میلی مولار به عنوان کرت های فرعی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد کمترین شاخص کلروفیل در هر سه زمان مورد اندازه گیری 30، 45 و 60 روز پس از کاشت مربوط به تیمار قطع آبیاری در مرحله رویشی + گلدهی و بدون محلول پاشی ملاتونین بود که نسبت به شاهد و محلول پاشی 1 میلی مولار ملاتونین به ترتیب 31، 36و39 درصد کاهش داشت همچنین زمان قطع آبیاری باعث افزایش مقدار آنتوسیانین، قند محلول و مالون دی آلدئید نسبت به شاهد شد، که نشان دهنده آسیب فیزیولوژیک ناشی از کم آبی بود. محلول پاشی ملاتونین توانست اثرات منفی تنش خشکی را از طریق افزایش میزان شاخص کلروفیل و بهبود سایر صفات فیزیولوژیک نسبت به شاهد کاهش دهد. بیشترین اثر مثبت ملاتونین در مراحل حساس رویشی و گلدهی مشاهده شد و توانست افزایش آنتوسیانین و قند محلول ناشی از کم آبی را تا حد قابل توجهی جبران کند. این یافته ها نشان می دهد که استفاده از ملاتونین می تواند به عنوان یک راهکار عملی برای افزایش مقاومت و بهبود عملکرد گیاه کنجد در شرایط کم آبی مورد استفاده قرار گیرد و به توسعه روش های مدیریت تنش آبی در زراعت کنجد کمک کند.