مشخصات پژوهش

صفحه نخست /ترکیب شیمیایی و گوارش پذیری ...
عنوان ترکیب شیمیایی و گوارش پذیری آزمایشگاهی اندام های هوایی پیاز سیلو شده با خرمای وازده، ملاس و اوره
نوع پژوهش مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها آزمون تولید گاز، افزودنی های سیلاژ، اندام های هوایی پیاز، پایداری هوازی
چکیده سابقه و هدف: هنگام برداشت غده پیاز، اندام هوایی (بوته) آن به جز دربرخی موارد که به ‏وسیله گوسفندان چرا می ‏شود معمولاً کاربرد چندانی نداشته و در زمین رها می ‏شود. باتوجه به تولید سالانه بیش از سه‏ میلیون‏ و یکصد و پنجاه هزار تن پیاز در کشور و به‏ دنبال آن تولید شایان توجهی بوته پیاز، به‏ نظرمی‏ رسد درصورت فر‏آوری مناسب و به ‏کارگیری آن در جیره دام، این فرآورده جانبی می‏ تواند بخشی از نیاز دام را برآورده کند. به‏ دلیل رطوبت بالا و به ‏ویژه کربوهیدرات محلول در آب پایین، سیلوکردن آن با چالش‏ هایی روبروست. ازاین‏رو این پژوهش باهدف اندازه ‏گیری ترکیبات ‏شیمیایی و گوارش‏ پذیری سیلوی اندام هوایی پیاز فراوری‏ شده با اوره، ملاس و خرمای‏ غیرخوراکی (وازده)، به روش تولید گاز انجام شد. مواد و روش ‏ها: اندام‏ های هوایی پیاز از مزارع شهرستان جیرفت، گردآوری و پس از پژمرده ‏شدن، برای سیلوکردن به قطعات یک تا دو سانتی‏متری خردشدند. بوته‏ های خردشده پیاز پس از آمیختن با اوره (در دو سطح 5/2 و 5 درصد)، ملاس و خرمای ‏وازده بدون ‏هسته (هرکدام در دو سطح 10 و 15‏درصد)، درون کیسه های پلاستیکی سیلوشدند. کیسه ‏ها پس از 60 روز بازشدند و بی‏ درنگ، pH سیلاژ اندازه گیری‏ شد. ترکیبات‏ شیمیایی شامل ماده‏ خشک، ماده آلی، پروتئین خام، الیاف نامحلول در شوینده خنثی، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی، غلظت کربوهیدرات‏های محلول و نیتروژن آمونیاکی نمونه‏ ها اندازه گیری ‏شد. برای اندازه ‏گیری گوارش پذیری آزمایشگاهی روش تولید گاز به‏ کار رفت و فراسنجه‏ های تخمیر شامل گوارش ‏پذیری ماده آلی، انرژی قابل‏ سوخت‏ و ساز، انرژی خالص شیردهی و اسیدهای کوتاه ‏زنجیره هریک از تیمارها برآورد شدند. یافته‏ ها: ماده خشک با افزودن هر سه افزودنی نسبت به سیلوی بدون افزودنی افزایش و الیاف نامحلول در شوینده خنثی کاهش یافت. ماده آلی در سیلوهای دارای اوره و ملاس بیشتر و در سیلوهای دارای خرمای‏ وازده نسبت به شاهد کمتر بود. پروتئین خام، تنها در سیلوهای دارای اوره (09/17‏درصد) از سیلوی شاهد (28/8‏درصد) بیشتر بود و چربی خام، فقط با افزودن خرمای وازده افزایش یافت (05/0P<). الیاف نامحلول در شوینده اسیدی تحت تاثیر افزودن اوره و خرمای‏ وازده قرار نگرفت (05/0P>)؛ ولی در سیلوهای دارای ملاس (40/15 درصد) از سیلوی شاهد (13/24 درصد) به‏ گونه معنی‏ داری بیشتر بود. افزودن خرمای‏ وازده و ملاس به سیلو، افزایش کربوهیدرات‏ های محلول و کاهش pH و نیتروژن آمونیاکی را درپی‏ داشت (05/0P<). افزودن خرمای وازده و اوره تاثیر معنی‏ داری بر پایداری هوازی نداشت؛ ولی پایداری هوازی در سیلوهای دارای ملاس (48 ساعت) بیشتر از تیمار شاهد (44 ساعت) بود (05/0P>). یافته‏ های آزمایش تولید گاز نشان داد که افزودن ملاس به سیلاژ باعث افزایش میزان گاز تولیدی نسبت به تیمار شاهد و افزودن اوره، باعث کاهش گاز تولیدی نسبت به تیمار شاهد شد (05/0P<) درحالی‏ که افزودن خرمای وازده به سیلاژ بوته پیاز، تاثیر معنی‏ داری براین فراسنجه نداشت. پتانسیل تولید گاز تنها با افزودن 15 درصد ملاس به سیلو افزایش یافت و افزودن ملاس و خرمای وازده، ثابت نرخ تولید گاز را نسبت به تیمار شاهد افزایش و افزودن اوره این فراسنجه را کاهش داد (05/0P<). انرژی قابل ‏سوخت‏ وساز و درصد گوارش‏ پذیری ماده آلی در سیلوهای دارای ملاس (به ترتیب 88/8 مگاژول بر کیلوگرم و 09/60‏درصد) و خرمای وازده (به ترتیب 87/8 مگاژول بر کیلوگرم و 12/50‏درصد) از سیلوی بدون افزودنی (به ترتیب 08/8 مگاژول بر کیلوگرم و 93/54درصد) بیش
پژوهشگران سعیده شهدادی (نفر اول)، مهدی قریشی (نفر دوم)، نعمت ضیائی (نفر سوم)، امیر موسائی (نفر چهارم)